Ziek uit dienst: je rechten als je contract afloopt terwijl je ziek bent

Je bent ziek en je tijdelijke contract loopt af. Of je wordt ontslagen tijdens de proeftijd terwijl je ziek bent. Of je arbeidsovereenkomst eindigt om een andere reden. Het resultaat is hetzelfde: je bent ziek en je hebt geen werkgever meer.

Dit is een van de kwetsbaarste posities waarin je als werknemer kunt belanden. Maar het betekent niet dat je zonder rechten zit. De Ziektewet vangt je op. Dit artikel legt uit wat er verandert, wat je rechten zijn, en waar je op moet letten.

Wat gebeurt er als je contract afloopt?

Zolang je in dienst bent, betaalt je werkgever je loon door tijdens ziekte. Dat is de loondoorbetalingsplicht van artikel 7:629 BW. Maar zodra je contract eindigt, stopt die verplichting.

Vanaf dat moment val je onder de Ziektewet. Het UWV neemt de rol van je werkgever over. Je krijgt een Ziektewetuitkering in plaats van loon.

Dit gaat niet automatisch. Je moet je zelf ziekmelden bij het UWV. Doe dit op de laatste werkdag of de eerste dag na het einde van je contract. Te laat melden kan gevolgen hebben voor je uitkering.

De Ziektewetuitkering

De Ziektewetuitkering bedraagt 70% van je dagloon, met een maximum dagloon dat jaarlijks wordt vastgesteld. Dit is minder dan je loon bij de meeste werkgevers, die vaak aanvullen tot 100% of 90%.

Je ontvangt de uitkering gedurende maximaal 104 weken (twee jaar), net als bij loondoorbetaling door een werkgever. De teller begint niet opnieuw bij het einde van je contract. Als je al zes maanden ziek was toen je contract afliep, heb je nog achttien maanden Ziektewetuitkering.

Het UWV als je nieuwe begeleider

Het UWV neemt nu de rol over die je werkgever en de arbodienst hadden. Dat betekent:

Een verzekeringsarts in plaats van een bedrijfsarts. De verzekeringsarts van het UWV beoordeelt je belastbaarheid en beperkingen. Dit is een andere arts dan de bedrijfsarts die je kende, met een andere manier van werken.

Re-integratie via het UWV. Het UWV begeleidt je re-integratie. Dat kan zijn: re-integratie naar ander werk (je hebt immers geen werkgever meer), scholing, of een re-integratietraject via een extern bureau.

Controles en herbeoordelingen. Het UWV roept je regelmatig op voor een herbeoordeling. De verzekeringsarts beoordeelt dan opnieuw of je nog ziek bent en wat je beperkingen zijn.

Waar je op moet letten

De overgang van werkgever naar UWV brengt een aantal veranderingen met zich mee die je moet kennen:

Je hebt geen bedrijfsarts meer. De verzekeringsarts van het UWV is niet dezelfde als een bedrijfsarts. De verzekeringsarts beoordeelt of je recht hebt op een uitkering. De relatie is anders: er is geen werkgever meer in beeld, maar de verzekeringsarts beoordeelt strenger of je kunt werken.

Je re-integratieverplichtingen veranderen. Je bent verplicht om mee te werken aan re-integratie. Maar omdat je geen werkgever hebt, richt de re-integratie zich op het vinden van nieuw werk dat past bij je beperkingen. Het UWV kan je opdragen om een traject te volgen.

Je kunt worden opgeroepen voor een spreekuur. Verschijn altijd. Als je niet verschijnt zonder geldige reden, kan het UWV je uitkering korten of stopzetten.

Je moet bereikbaar zijn. Het UWV moet je kunnen bereiken. Geef adreswijzigingen en vakanties door.

Na twee jaar: de WIA-beoordeling

Na twee jaar Ziektewet volgt de WIA-beoordeling, net als bij werknemers die nog in dienst zijn. Het UWV beoordeelt dan hoeveel je nog kunt verdienen.

De mogelijke uitkomsten:

• Minder dan 35% arbeidsongeschikt. Je krijgt geen WIA-uitkering. Je valt terug op de WW (als je daar recht op hebt) of de bijstand.
• 35-80% arbeidsongeschikt. Je krijgt een WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten). De hoogte hangt af van je resterende verdiencapaciteit.
• 80-100% arbeidsongeschikt. Je krijgt een IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) als je duurzaam volledig arbeidsongeschikt bent, of een WGA-uitkering als er nog kans op herstel is.

De WIA-beoordeling is een cruciaal moment. Je hele dossier van de afgelopen twee jaar wordt meegewogen.

Het risico van de overgang

De overgang van werkgever naar UWV is een kwetsbaar moment. Je verliest je vertrouwde contacten. De bedrijfsarts die je situatie kende, is weg. De nieuwe verzekeringsarts kent je niet.

Bovendien gaat niet altijd alle informatie goed over. Het dossier van de arbodienst wordt overgedragen aan het UWV, maar dat betekent niet dat alles wordt gelezen of begrepen.

Daarom is het belangrijk om zelf een compleet dossier te hebben:

• Vraag je volledige dossier op bij de arbodienst voordat je uit dienst gaat
• Bewaar alle correspondentie met je werkgever
• Bewaar het plan van aanpak en de probleemanalyse
• Bewaar verslagen van gesprekken met de bedrijfsarts

Financiele gevolgen

De overgang naar de Ziektewet heeft directe financiele gevolgen. De meeste werkgevers betalen meer dan 70% van het loon door tijdens ziekte. De Ziektewetuitkering is 70% van het dagloon. Dat verschil merk je direct.

Bovendien bouw je geen pensioen meer op en heb je geen aanvullende arbeidsvoorwaarden meer. Kijk goed naar je financiele situatie en vraag zo nodig een toeslag aan bij de gemeente als je onder het sociaal minimum komt.

Ziekmelden: vergeet het niet

Dit kan niet genoeg worden benadrukt. Meld je ziek bij het UWV zodra je contract afloopt. Je kunt dit doen via de website van het UWV of telefonisch. Als je te laat meldt, kun je uitkering mislopen over de periode dat je niet gemeld was.

De beste aanpak: meld je op de laatste werkdag. Dan is er geen gat in je inkomen.

Documenteer alles

De overgang van werkgever naar UWV is het moment waarop je dossier het belangrijkst wordt. De verzekeringsarts die je voor het eerst ziet, kent je niet. Het enige wat hij of zij heeft, is het dossier en jouw verhaal.

Hoe completer je eigen documentatie, hoe beter je positie. Opnames van gesprekken met de bedrijfsarts uit de periode dat je nog in dienst was, zijn daarbij onmisbaar. Met ChatSafe maak je transcripties die je kunt meenemen naar het UWV. Zo heb je niet alleen het dossier van de arbodienst, maar ook je eigen feitelijke verslagen. Dat geeft je grip op een situatie die anders al snel onoverzichtelijk wordt.